در لابی هتل، کف بزرگ‌ترین سطحی است که مهمان می‌بیند. وقتی طرح موکت مخصوص همان ساختمان بافته شود، کف هم جزئی از طراحی داخلی می‌شود و هم بدون تابلو راه را به مهمان نشان می‌دهد.
در خیلی از هتل‌های بزرگ دنیا موکت لابی و راهرو را از کاتالوگ انتخاب نمی‌کنند. طراح نقش‌های معماری ساختمان، رنگ‌های برند یا لوگوی هتل را به کارخانه می‌دهد و همان روی موکت بافته می‌شود. در ایران هم این کار انجام شده و با موکت هتلی آرتنوس می‌شود چنین طرحی سفارش داد. این یادداشت برای معمارها و طراحان داخلی نوشته شده و به سه سؤال جواب می‌دهد: موکت سفارشی کی ارزشش را دارد، چطور طراحی می‌شود و بودجه‌اش را کجا باید خرج کرد.
موکت هتلی آرتنوس در سوئیت هتل
موکت سفارشی کی ارزشش را دارد؟
موکت سفارشی (Bespoke) را برای یک پروژهٔ مشخص طراحی می‌کنند و می‌بافند. فرقش با موکت آماده این است که طرح را از کاتالوگ انتخاب نمی‌کنید. نقشهٔ فضا و رنگ‌بندی را می‌دهید و طرح بر اساس آن کشیده می‌شود.
همیشه هم لازم نیست. اگر بودجهٔ کف کم است، وقت پروژه تنگ است یا هتل طراحی داخلی خاصی ندارد، یک موکت آماده با رنگ خوب نتیجهٔ بهتری می‌دهد. موکت سفارشی بیشتر به درد جاهایی می‌خورد که مهمان در آن‌ها می‌ایستد و نگاه می‌کند، مثل لابی، سالن اصلی یا ورودی رستوران.
یک کاربردش را کمتر کسی می‌داند و آن راهنمایی مهمان است. اگر طرح کف جلوی آسانسور یا در سالن همایش عوض شود، مهمان بدون تابلو می‌فهمد کجا برود. طرح‌های چندرنگ و ریز هم لکه و جای پا را بهتر از رنگ ساده پنهان می‌کنند و موکت دیرتر کهنه نشان می‌دهد.
پشم در لابی دو حسن دارد. زیر پا گرم‌تر است و خودبه‌خود دیر آتش می‌گیرد. با این حال، مقاومت هر مدل در برابر آتش را باید از گواهی همان مدل فهمید. نایلونی که با پشم قاطی می‌کنند، پرز را در برابر ساییدگی محکم‌تر می‌کند.
آکسمینستر یا تافتینگ؟
بیشتر موکت‌های رول به روش تافتینگ ساخته می‌شوند. سوزن‌ها نخ را در یک لایهٔ زیرین فرو می‌کنند و بعد پشت موکت را رویش می‌چسبانند. این روش سریع و ارزان است، ولی در طرح‌های پیچیده با رنگ‌های زیاد محدودتر است. در آکسمینستر، پرز و پشت موکت با هم بافته می‌شوند و رنگ هر دسته پرز جداگانه انتخاب می‌شود، تقریباً مثل گره‌های فرش. برای همین طرح‌های پیچیده با دقت روی موکت درمی‌آیند.
| آکسمینستر | تافتینگ | |
|---|---|---|
| روش ساخت | پرز و پشت با هم بافته می‌شوند | نخ در لایهٔ زیرین فرو می‌رود و پشت چسبانده می‌شود |
| طرح | پیچیده و چندرنگ، قابل سفارش | ساده‌تر، از کاتالوگ |
| معمولاً کجای هتل | لابی و سالن‌های اصلی | راهرو و اتاق‌ها |
| قیمت | بالاتر | پایین‌تر |
یک نمونهٔ آمادهٔ این بافت، Avenue III است که آرتنوس وارد می‌کند. ۸۰ درصد پشم و ۲۰ درصد نایلون دارد و از همان بافتی است که کف گنبد آسمان با آن پوشانده شده.
موکت آکسمینستر Avenue III آرتنوس در لابی هتل
گنبد آسمان برج میلاد
سالن گنبد آسمان برج میلاد گرد است و سقف شیشه‌ای دارد. کف این سالن را آرتنوس با موکت آکسمینستر لنو بلژیک و طرحی سفارشی پوشانده است. در سالن گرد، هم کشیدن طرح سخت‌تر است و هم برش و نصب. طرح باید با شکل سالن بخواند و درزها روی خط‌های طرح بیفتند تا دیده نشوند. سالن هر روز بازدیدکنندهٔ زیادی دارد و کف باید زیر این رفت‌وآمد سالم بماند.
از نقشه تا نصب
کار با یک شرح کار شروع می‌شود که نقشهٔ فضا، رنگ‌بندی، متراژ هر قسمت و تاریخ تقریبی نصب را دارد. بعد طرح برای بافت آماده می‌شود و رنگ‌ها را از روی نمونهٔ نخ انتخاب می‌کنند. رنگی که در مانیتور درست است، ممکن است زیر نور زرد شب در لابی چیز دیگری باشد. برای همین قبل از تولید، یک تکه از طرح را می‌بافند تا زیر نور واقعی پروژه دیده شود.
تولید با نقشهٔ برش انجام می‌شود تا پرت کم شود و طرح در محل درزها جفت شود. نصب هم بعد از تمام شدن نازک‌کاری و آماده شدن کف است. موکت سفارشی را از انبار تحویل نمی‌دهند و طراحی، نمونه و تولید زمان می‌برد. اگر انتخاب کف به هفته‌های آخر پروژه بیفتد، معمولاً دیگر فرصتش نیست.
دربارهٔ رندر هم یک نکته. تصویری که نرم‌افزار از موکت می‌سازد، عمق پرز و سایه‌روشن بافت را نشان نمی‌دهد. طرحی که در رندر آرام است، روی پرز واقعی گاهی پررنگ‌تر دیده می‌شود. کارفرما هم باید نمونهٔ بافته‌شده را ببیند، نه فقط تیم طراحی.
جای مبلمان را در طرح ببینید
طرحی که روی نقشهٔ خالی قشنگ است، بعد از چیدن مبل ممکن است نصفش زیر کاناپه برود. اگر لوگوی هتل یا یک نقش وسط کف می‌آید، جایش را از روی نقشهٔ چیدمان مبلمان تعیین کنید، نه از وسط سالن. جلوی میز پذیرش و مسیر چرخ‌دستی‌ها هم بیشتر از بقیهٔ کف ساییده می‌شود و طرح ریز آنجا بهتر دوام می‌آورد. چند متر اضافه از همان تولید را هم در انبار هتل نگه دارید. موکت سفارشی را نمی‌شود چند سال بعد برای یک تعمیر کوچک دوباره از بازار خرید.
اندازهٔ نقش و رنگ مشترک
نقش درشت در لابی بزرگ خوب دیده می‌شود، اما همان نقش در راهروی دو متری شلوغ و خسته‌کننده است. برای راهرو نقش ریزتر یا راه‌راه بهتر است. اندازهٔ تکرار نقش هم روی هزینه اثر دارد. هر چه تکرار بزرگ‌تر باشد، برای جفت کردن نقش در درزها پرت بیشتری لازم است.
اگر یک رنگ هم در طرح لابی باشد و هم در موکت راهرو، کل هتل یکدست دیده می‌شود، حتی اگر موکت راهرو آماده باشد. در لابی‌هایی که سقف بلند و سنگ زیاد دارند، موکت اکوی صدا را هم کم می‌کند و فضا آرام‌تر می‌شود.
بودجه
لابی و ورودی متراژ کمی دارند ولی بیشترین اثر را روی اولین نگاه مهمان می‌گذارند. در لیست قیمت ۱۴۰۵ آرتنوس، آکسمینستر لنو از متری ۱۲۰ یورو شروع می‌شود. راهروها و اتاق‌ها که متراژ بیشتری دارند، با موکت رول نایلونی ۴ متری مثل Miri و Zen پوشانده می‌شوند که استاندارد آتش Bfl-s1 دارند. برای سوئیت‌ها موکت‌های رول نرم‌تری مثل Scala Twist هم هست و برای راه‌پله و سالن نشیمن هتل، طرح‌های بافت‌داری مثل Basalt Vintage.
موکت هتلی آرتنوس مدل Scala Twist در سوئیت هتل
دو سؤال که معمارها زیاد می‌پرسند
موکت سفارشی فقط برای هتل است؟
نه. رستوران، سالن همایش، دفتر مرکزی شرکت‌ها و فضاهای فرهنگی هم همین کار را می‌کنند. خود برج میلاد هم هتل نیست و یک مکان گردشگری و فرهنگی است.
طرح را چه کسی می‌کشد؟
معمولاً طراح داخلی پروژه ایده، رنگ‌بندی و جای نقش‌ها را مشخص می‌کند. بعد طرح برای بافت آماده می‌شود و قبل از تولید، نمونه‌اش برای تأیید برمی‌گردد. هر چه طراح زودتر وارد کار شود، دوباره‌کاری کمتر می‌شود.
چه چیزهایی را از فروشنده بخواهید
- مشخصات فنی هر مدل، با کلاس موکت و استاندارد آتش
- گواهی آتش همان مدل
- نمونهٔ نخ و یک تکهٔ بافته‌شده از طرح سفارشی
- نقشهٔ برش و جای درزها قبل از تولید
- زمان‌بندی طراحی، تولید و نصب
هتل نیلو، هتل بین‌المللی کیش و هتل ۴ ستارهٔ نگین بانک پاسارگاد از پروژه‌های هتلی آرتنوس هستند. آرتنوس، واردکنندهٔ موکت خارجی، تنها نمایندهٔ انحصاری و رسمی لنو بلژیک در ایران است و نمونهٔ مدل‌های این یادداشت را می‌شود در شوروم آرتنوس در ولنجک تهران، خیابان سیزدهم، بین ثارالله و ساسان، جنب بانک رفاه، پلاک ۲، طبقه ۴، واحد ۷ دید، شنبه تا چهارشنبه از ساعت ۱۰ تا ۱۷ و با هماهنگی قبلی (۰۲۱-۲۶۸۰۳۸۲۴).