بعد از مدتی استفاده از سردوش و شیرآلات، ممکن است فشار آب کم شود، آب از بعضی منافذ خارج نشود یا پاشش آن نامنظم و کج باشد. در این وضعیت، رسوبهای جمعشده مسیر عبور آب را تنگ میکنند. این گرفتگی علاوه بر کاهش فشار، جریان آب گرم را نیز ناپایدارتر میکند و گاهی در تشدید سرد و گرم شدن آب پکیج نقش دارد. لکههای سفید روی بدنه هم نشانهای است که نباید نادیده گرفته شود.
در این راهنما میآموزید سردوش و پرلاتور را مرحلهبهمرحله رسوبگیری کنید، برای جنسهای مختلف ماده مناسب را برگزینید و پس از پایان کار از نشتی و باقی ماندن ذرات جلوگیری کنید. اصل مهم این است که از روش ملایم شروع کنید، زمان تماس ماده را کنترل نمایید و هیچ سطحی را با ابزار زبر نسایید. اگر پس از تمیزکاری مشکل عمومی فشار یا دما باقی ماند، علت را باید در بخش دیگری جستوجو کرد.
علت رسوب گرفتن سردوش و پرلاتور شیرآلات
آب لولهکشی مقداری مواد معدنی مانند کلسیم و منیزیم دارد که با خروج از منافذ ریز سردوش یا توری پرلاتور و تبخیر تدریجی آب، روی سطوح و داخل سوراخها باقی میمانند و لایهای سخت و سفید به نام رسوب میسازند؛ این رسوبات مسیر عبور آب را تنگ کرده و باعث افت فشار، پاشش نامنظم، کج شدن جهت آب و ایجاد لکههای سفید روی شیرآلات میشوند و هرچه سختی آب منطقه بیشتر باشد، این گرفتگیها سریعتر رخ میدهند و رسیدگی دورهای را ضروری میکنند.
چه زمانی باید سردوش و پرلاتور را رسوبگیری کنیم؟
مهمترین نشانههای نیاز به رسوبگیری شامل افت فشار آب، مسدود شدن برخی سوراخهای سردوش، پاشش کج و خروج ضعیف یا پراکنده آب از پرلاتور است؛ برای جلوگیری از سخت شدن رسوبها بهتر است در مناطق با آب سخت هر سه تا چهار ماه یکبار و در مناطق با آب نرمتر هر شش ماه یکبار این کار انجام شود و در صورت تداوم افت فشار یا نوسان دما پس از تمیزکاری، باید سایر بخشهای آبرسانی و پکیج بررسی شوند.
ابزار و مواد لازم برای رسوبگیری سردوش و پرلاتور
برای رسوبگیری اصولی به موادی مانند سرکه سفید (برای رسوب معمولی)، جوش شیرین (برای رسوبهای کهنه)، آبلیمو (برای سطوح حساس)، کیسه پلاستیکی، کش، مسواک کهنه، خلال دندان یا سوزن، ظرف و پارچه میکروفایبر نیاز دارید؛ ضمن اینکه باید بر اساس جنس شیرآلات عمل کنید و از ابزارهای زبر مانند سیم ظرفشویی، برس سیمی یا مواد شیمیایی قوی که به پوشش کرومی، رنگی، طلایی یا پلاستیکی آسیب میزنند خودداری نمایید.
رسوبگیری سردوش حمام با سرکه سفید
سرکه سفید روشی ساده و در دسترس برای نرم کردن رسوب است و برای سردوش ثابت، که جدا کردن آن از شلنگ یا بدنه آسان نیست، کاربرد زیادی دارد. مقداری سرکه داخل کیسه پلاستیکی بریزید و کیسه را دور سردوش قرار دهید؛ باید همه منافذ در تماس با محلول باشند. دهانه کیسه را با کش یا بند محکم کنید تا جدا نشود و حداقل هشت ساعت، ترجیحاً یک شب، صبر کنید. اگر پوشش قطعه حساس است، ابتدا بخش کوچکی را آزمایش کنید و زمان تماس را کمتر بگیرید.
پس از برداشتن کیسه، سطح و منافذ را با مسواک کهنه و آرام تمیز کنید. سپس آب را با فشار کامل برای چند لحظه باز بگذارید تا رسوب نرمشده از داخل مجرا خارج شود. سوراخهای باقیمانده را با خلال دندان یا سوزن، بدون فشار زیاد و بدون گشاد کردن دهانه، باز کنید. در پایان، سطح را آبکشی و با پارچه میکروفایبر خشک کنید؛ خشک کردن از باقی ماندن لکههای تازه جلوگیری میکند.
رسوبگیری پرلاتور شیرآلات با سرکه سفید
پرلاتور قطعه مشبک کوچکی است که در انتهای خروجی شیر قرار میگیرد و جریان را یکنواختتر میکند. چون دائماً با آب تماس دارد، املاح و ذرات ریز را جمع میکند. اگر افت فشار فقط در یک شیر دیده میشود، ابتدا پرلاتور را بررسی کنید. آن را با دست یا آچاری که فک آن با پارچه پوشیده شده، بهآرامی باز کنید تا روکش خراش برندارد. هنگام باز کردن، ترتیب واشر و توریها را به خاطر بسپارید تا نصب دوباره اشتباه نشود.
پرلاتور را چند ساعت داخل ظرف سرکه سفید بگذارید تا بخش مشبک کاملاً در محلول قرار گیرد. برای رسوب قدیمی میتوان زمان را بیشتر کرد، اما جنس قطعه و توصیه سازنده را در نظر بگیرید. پس از خیساندن، توری را با مسواک تمیز کنید و منافذ بسته را با خلال دندان یا سوزن بهآرامی باز نمایید. قطعه و واشر را کاملاً آبکشی، به همان ترتیب نصب و فقط به اندازه لازم سفت کنید؛ سپس شیر را باز کنید تا یکنواختی جریان و نبود نشتی بررسی شود.
رسوبگیری سردوش با ترکیب سرکه و جوش شیرین
برای رسوبهای ضخیم و قدیمی، سرکه بهتنهایی ممکن است کافی نباشد. در این حالت میتوان از ترکیب سرکه سفید و جوش شیرین کمک گرفت. ابتدا سردوش را با احتیاط از شلنگ یا بدنه جدا کنید. نیم لیتر سرکه سفید را در ظرفی مناسب بریزید و دو تا سه قاشق جوش شیرین اضافه کنید. به دلیل ایجاد کف و واکنش اولیه، ظرف را بیش از اندازه پر نکنید و صورت و دست را به محلول نزدیک نکنید. سپس سردوش را در محلول قرار دهید تا منافذ و درزها خیس شوند.
اجازه دهید قطعه یک شب بماند، سپس آن را خارج کنید و با مسواک رسوبهای نرمشده را جدا نمایید. سردوش را با آب فراوان آبکشی کنید و پس از نصب، آب را با فشار کامل یک تا دو دقیقه باز بگذارید تا ذرات جداشده بیرون بیایند. اگر سوراخی باز نشد، فقط با فشار کم از خلال دندان یا سوزن استفاده کنید. این روش برای پوششهای حساس یا قطعات پلاستیکی مناسب نیست مگر اینکه سازگاری و زمان کوتاهتر رعایت شود؛ برای آنها آبلیمو یا محلول رقیق انتخاب امنتری است.
رسوبگیری سردوش با آبلیمو
برای سردوشهای رنگشده، طلایی یا دارای قطعات پلاستیکی، آبلیمو میتواند گزینهای ملایمتر باشد. اسید سیتریک موجود در لیمو به رسوبهای سبک کمک میکند، در حالی که سرکه غلیظ یا خیساندن طولانی ممکن است بعضی پوششها را کدر کند. برای رسوب سطحی، لیموی نصفشده را روی بدنه و منافذ بمالید، چند دقیقه صبر کنید و سپس با مسواک نرم یا پارچه تمیز کنید. تماس ماده را ابتدا روی بخش کوچکی امتحانید.
اگر گرفتگی بیشتر است، آبلیمو را داخل کیسه بریزید و سردوش را طوری قرار دهید که منافذ در محلول باشند. برای پوشش حساس، خیساندن را به دو تا سه ساعت محدود کنید. بعد از پایان کار، سردوش را بهطور کامل با آب بشویید، منافذ را آرام تمیز کنید و آب را چند لحظه باز بگذارید. در آخر، سطح را با پارچه میکروفایبر خشک کنید تا آب و املاح روی پوشش باقی نماند.
رسوبگیری سردوش با روش جوشاندن
جوشاندن برای رسوبهای سخت و قدیمی مناسب است، اما فقط باید برای سردوش تمامفلزی انجام شود. قطعه را جدا کنید، داخل ظرف فلزی بگذارید و آب بریزید که روی آن را بپوشاند؛ سپس یک لیوان سرکه سفید اضافه کنید و محلول را روی حرارت ملایم حدود ۱۰ تا ۱۵ دقیقه بجوشانید. اجازه دهید قطعه کاملاً خنک شود، آن را با مسواک تمیز و آبکشی کنید و منافذ باقیمانده را با خلال دندان یا سوزن و فشار کم باز کنید. برای قطعات پلاستیکی، لاستیکی، سیلیکونی یا پوششهای حساس از این روش استفاده نکنید، زیرا حرارت میتواند شکل و کیفیت آنها را تغییر دهد.
استفاده از رسوبزداهای شیمیایی تجاری
اگر رسوب بسیار قدیمی و ضخیم است و سرکه، آبلیمو یا روشهای دیگر نتیجه نمیدهند، رسوبزداهای تجاری میتوانند آخرین گزینه باشند. دستور بستهبندی را دقیق بخوانید، دستکش بپوشید و قطعه را فقط برای زمان تعیینشده در محلول قرار دهید. پس از پایان کار، همه بخشها را با آب فراوان آبکشی کنید. برای سردوش طلایی، رنگی یا دارای پلاستیک، سازگاری محصول را بررسی کنید؛ مواد قوی ممکن است روکش را خراب کنند. از ترکیب این محصولات با مواد شوینده دیگر خودداری کنید و کار را در محل دارای تهویه انجام دهید.
نکات رسوبگیری بر اساس جنس سردوش و پرلاتور
همه سردوشها و پرلاتورها را نمیتوان با یک روش تمیز کرد. جنس بدنه، نوع پوشش و وجود نازلهای پلاستیکی یا واشر لاستیکی تعیین میکند چه محلولی و چه مدت زمانی مناسب است. همیشه از روش کمخطرتر آغاز کنید و در صورت تردید، محلول را روی بخش کوچکی آزمایش نمایید. ابزار زبر و فشار زیاد، حتی اگر رسوب را جدا کند، ممکن است سطح را برای لکهپذیری بیشتر آماده کند.
سردوش و پرلاتور کرومی
مدلهای کرومی معمولاً مقاومت مناسبی در برابر سرکه و جوش شیرین دارند و میتوان آنها را چند ساعت خیساند. با این حال، برس سیمی، سیم ظرفشویی و ابزار فلزی زبر ممنوع است. خراشهای ایجادشده ظاهر کروم را خراب میکنند و محل مناسبی برای تجمع دوباره رسوب میسازند. پس از شستوشو، آبکشی کامل و خشک کردن با میکروفایبر را فراموش نکنید.
سردوشهای طلایی و رنگشده
این مدلها پوشش ظریفتری دارند. سرکه غلیظ یا ماندن طولانی در محلول ممکن است باعث کدر شدن یا آسیب لایه رنگی شود. آبلیمو یا سرکه رقیقشده انتخاب ملایمتری است؛ زمان خیساندن را به یک تا دو ساعت محدود کنید و سطح را با اسفنج نرم، نه ابزار ساینده، تمیز نمایید. در پایان، آبکشی و خشک کردن فوری اهمیت دارد.
سردوشهای دارای قطعات پلاستیکی یا لاستیکی
نازلها، درپوشها و واشرهای پلاستیکی یا لاستیکی نسبت به حرارت بالا و اسید قوی حساساند. برای این مدلها جوشاندن انجام ندهید. محلول سرکه و آب با نسبت مساوی و خیساندن حداکثر چهار تا شش ساعت روش ملایمتری است؛ اگر پوشش یا قطعه بسیار حساس است، آبلیمو و زمان کوتاهتر را انتخاب کنید. واشرهای ترکخورده را پیش از نصب دوباره تعویض نمایید.
بعد از رسوبگیری سردوش و پرلاتور چه کار کنیم؟
پس از تمیزکاری، قطعات را کاملاً با آب آبکشی کنید و در صورت جدا شدن، ترتیب توریها و واشرها را رعایت نمایید. پیش از بستن، واشرها را از نظر ترکخوردگی، فرسودگی یا لهشدن بررسی کنید تا نشتی ایجاد نشود. سردوش یا پرلاتور را بیش از حد سفت نکنید، زیرا رزوه یا روکش آسیب میبیند. پس از نصب، آب را با فشار کامل یک تا دو دقیقه باز بگذارید تا رسوبهای نرمشده خارج شوند. اگر هنوز سوراخی بسته بود، آن را با فشار کم باز کنید و در پایان تمام سطوح را با پارچه میکروفایبر خشک نمایید.
چطور از رسوب گرفتن دوباره سردوش و پرلاتور جلوگیری کنیم؟
بعد از هر بار استفاده از حمام، قطرات باقیمانده را از روی سردوش و شیرآلات با پارچه خشک پاک کنید. هنگام تبخیر آب، املاح روی سطح و داخل منافذ میمانند؛ بنابراین خشک کردن منظم، تشکیل لکه و جرم تازه را کند میکند. ماهی یک بار نیز میتوانید سردوش و پرلاتور را با محلول رقیق سرکه و آب، به نسبت مساوی، تمیز و سپس سریع آبکشی کنید. این اقدام رسوب سبک را پیش از سخت شدن برمیدارد و نیاز به خیساندن طولانی را کاهش میدهد. اگر افت فشار فقط در یک خروجی دیده شد، همان پرلاتور را زود بررسی کنید.
در منطقههای دارای آب بسیار سخت، تکرار گرفتگی در شیرآلات، سردوش و پکیج نشان میدهد که کاهش املاح ورودی اهمیت دارد. نصب فیلتر تصفیه آب یا سختیگیر روی خط ورودی آب حمام میتواند مقدار مواد معدنی رسوبساز را کمتر و عمر تجهیزات را بیشتر کند. هنگام انتخاب سردوش جدید، مدلهایی با نازل لاستیکی و انعطافپذیر را در نظر بگیرید؛ رسوب این نازلها معمولاً با فشار ملایم انگشت جدا میشود و نگهداری آسانتری دارند. این اقدامات جایگزین رسوبگیری دورهای نیستند، اما فاصله میان دفعات تمیزکاری را بیشتر میکنند.
سحن پایانی
رسوبگیری سردوش و پرلاتور از سادهترین کارهای نگهداری شیرآلات است و میتواند فشار و یکنواختی جریان آب را بهتر کند. سرکه سفید برای بیشتر رسوبهای معمولی مناسب است، جوش شیرین به رسوبهای سخت کمک میکند، آبلیمو برای پوششهای حساس کاربرد ملایمتری دارد و جوشاندن فقط برای سردوش تمامفلزی قابل استفاده است. رسوبزداهای تجاری زمانی مطرح میشوند که روشهای ساده نتیجه ندهند؛ در این حالت رعایت دستور محصول، دستکش و آبکشی کامل ضروری است.
رسوبگیری را تا زمان گرفتگی کامل عقب نیندازید. خشک کردن شیرآلات بعد از استفاده، پاکسازی سبک ماهانه، بررسی پرلاتور هنگام افت فشار و استفاده از فیلتر یا سختیگیر در آب سخت، از تبدیل مشکل کوچک به تعمیر پرهزینه جلوگیری میکند. اگر پس از تمیز کردن، فشار آب یا دمای آن همچنان ناپایدار بود، علت احتمالاً از بخش دیگری از آبرسانی یا پکیج است و باید مسیر مربوط بهصورت تخصصی بررسی شود.
